Woda butelkowana po wprowadzeniu systemu kaucyjnego: koszt, zwroty i codzienna wygoda

Dla osób, które regularnie kupują wodę butelkowaną, system kaucyjny oznaczać może dodatkowe komplikacje w życiu codziennym.

Zmienia się cały obieg butelek w domu. Trzeba je kupić, przynieść, wypić, przechować, a później oddać w punkcie zbiórki albo do butelkomatu, żeby odzyskać kaucję.

Przy jednej butelce od czasu do czasu nie jest to duży problem. Przy codziennym piciu wody butelkowanej robi się z tego nowy domowy obowiązek. Zwłaszcza jeśli woda kupowana jest zgrzewkami, a puste butelki zaczynają zajmować miejsce w kuchni, przedpokoju albo spiżarni.

Czym jest system kaucyjny?

System kaucyjny polega na tym, że przy zakupie napoju w opakowaniu objętym systemem płacisz dodatkową kaucję. Po zwrocie pustego opakowania możesz odzyskać tę kwotę.

W Polsce system kaucyjny dotyczy opakowań oznaczonych specjalnym znakiem kaucji oraz informacją o jej wysokości. To ważne, bo kaucja nie dotyczy każdej butelki automatycznie, tylko opakowań objętych systemem i odpowiednio oznaczonych.

W praktyce wygląda to prosto:

1. kupujesz napój w opakowaniu objętym systemem,
2. przy kasie doliczana jest kaucja,
3. po wypiciu napoju zachowujesz opakowanie,
4. oddajesz je w punkcie zbiórki,
5. odzyskujesz kaucję.

Kaucja nie jest więc klasyczną podwyżką ceny produktu. Można ją odzyskać. Ale żeby to zrobić, trzeba wykonać dodatkowy krok.

Jakie butelki i opakowania obejmuje kaucja?

Dla osób kupujących wodę najważniejsze są plastikowe butelki PET do 3 litrów. To właśnie w takich opakowaniach najczęściej sprzedawana jest woda mineralna i źródlana.

System obejmuje:

1. butelki plastikowe PET do 3 litrów,
2. puszki metalowe do 1 litra,
3. szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra.

W przypadku butelek plastikowych PET oraz puszek metalowych kaucja wynosi 50 gr. Dla szklanych butelek wielokrotnego użytku wynosi 1 zł.

Jak wygląda zwrot butelek w praktyce?

W teorii system jest prosty: oddajesz puste opakowanie i odzyskujesz kaucję.

W praktyce dochodzi kilka codziennych szczegółów. Butelki trzeba gdzieś trzymać. Trzeba pamiętać, żeby zabrać je ze sobą do sklepu. Trzeba przenieść worek pustych butelek do punktu zwrotu. A na miejscu może się okazać, że butelkomat jest przepełniony, chwilowo nie działa, nie przyjął opakowania albo trzeba poczekać w kolejce.

Nie oznacza to, że system kaucyjny jest zły. Jego cel środowiskowy jest jasny: więcej opakowań ma wracać do obiegu. Z punktu widzenia osoby, która codziennie kupuje wodę, zmienia się jednak komfort.

To szczególnie odczuwalne w małych mieszkaniach, przy zakupach na zapas albo wtedy, gdy rodzina zużywa kilka butelek dziennie.

Gdzie można oddać opakowania?

Opakowania objęte systemem można oddawać w punktach zbiórki. Duże sklepy, które mają powyżej 200 m² i oferują napoje w opakowaniach objętych systemem, mają obowiązek przyjmowania takich opakowań. Mniejsze sklepy mogą przystępować do odbioru dobrowolnie, z pewnymi wyjątkami dotyczącymi szklanych butelek wielokrotnego użytku.

W praktyce oznacza to, że zwrot butelek będzie najłatwiejszy tam, gdzie są większe sklepy lub dobrze zorganizowane punkty odbioru.

Ile kaucji krąży przy regularnym kupowaniu wody?

Najlepiej pokazać to na prostym przykładzie.

Załóżmy, że jedna osoba pije około 2,5 litra wody dziennie. Przy butelkach 1,5 l daje to około 1,7 butelki dziennie, czyli około 608 butelek rocznie.

Przy kaucji 0,50 zł za butelkę PET oznacza to około 304 zł kaucji rocznie w obiegu.

Przy dwóch osobach pijących po 2,5 litra dziennie robi się około 1216 butelek rocznie i około 608 zł kaucji w obiegu.

To nie musi być koszt końcowy, jeśli wszystkie butelki zostaną oddane. Ale te pieniądze trzeba najpierw zapłacić, a później odzyskać. Jeśli część butelek nie wróci do systemu, ta część kaucji staje się realnym kosztem.

Koszt wody butelkowanej po systemie kaucyjnym

Kaucja to jedno, ale podstawowy koszt nadal wynika z ceny samej wody.

Przyjmijmy, że litr wody butelkowanej kosztuje 1,80 zł. Jedna osoba pijąca 2,5 litra dziennie wydaje:

2,5 l × 1,80 zł = 4,50 zł dziennie.

W skali roku daje to:

4,50 zł × 365 dni = około 1642 zł rocznie.

Do tego dochodzi kaucja, która krąży w systemie. Przy 608 butelkach 1,5 l rocznie to około 304 zł kaucji. Jeśli butelki są oddawane, kaucja wraca. Jeśli nie, część tej kwoty zostaje utracona.

Czy filtr pod zlew zyskuje na znaczeniu?

Jeśli ktoś kupuje wodę butelkowaną głównie do codziennego picia w domu, filtr pod zlew zaczyna wyglądać inaczej niż wcześniej.

Nie chodzi tylko o cenę litra wody. Chodzi o cały obieg butelek, którego filtr pozwala uniknąć.

Przy filtrze podzlewowym nie trzeba:

1. kupować zgrzewek,
2. nosić wody ze sklepu,
3. przechowywać pełnych butelek,
4. zbierać pustych opakowań,
5. iść z nimi do butelkomatu,
6. pilnować zwrotu kaucji.

Woda jest dostępna w kuchni od razu. Można nalać ją do szklanki, bidonu, czajnika, ekspresu albo garnka. Z punktu widzenia codziennego komfortu to duża różnica.

Przykład: Aqua Line Fresh a koszt wody butelkowanej

Jeśli głównym celem jest ograniczenie kupowania wody butelkowanej, prosty filtr podzlewowy może być logicznym pierwszym krokiem.

Przykład: Aqua Line Fresh kosztuje 230 zł. Przy jednej osobie pijącej 2,5 litra wody dziennie i cenie wody butelkowanej 1,80 zł/l dzienny koszt wody butelkowanej wynosi około 4,50 zł. Koszt orientacyjny jednego litra wody z kranu to 0,01 zł; jest na tyle niski, że nie został uwzględniony w obliczeniach.

230 zł ÷ 4,50 zł = około 51 dni.

Oznacza to, że koszt filtra odpowiada mniej więcej 51 dniom kupowania wody butelkowanej dla jednej osoby.

Przy dwóch osobach pijących po 2,5 litra dziennie dzienny koszt wody butelkowanej wynosi około 9 zł.

230 zł ÷ 9 zł = około 26 dni.

To uproszczone wyliczenie, bo dokładny koszt użytkowania zależy także od doboru wkładów, montażu i realnego zużycia wody. Pokazuje jednak skalę. Przy regularnym kupowaniu wody butelkowanej filtr pod zlew może zacząć zwracać się szybko, a dodatkowo eliminuje całą logistykę związaną z butelkami i kaucją.

Podsumowanie

System kaucyjny ma sens środowiskowy, bo pomaga zwiększyć zwrot opakowań. Dla osób regularnie kupujących wodę butelkowaną oznacza jednak nową codzienność: kaucję przy kasie, przechowywanie pustych butelek i konieczność ich zwracania.

Przy małym zużyciu może to być prawie niezauważalne. Przy kilku litrach dziennie robi się z tego stały rytuał: kupić, przynieść, wypić, zachować, oddać i odzyskać kaucję.

Filtr pod zlew nie konkuruje tutaj wyłącznie ceną. Konkuruje też wygodą. Szczególnie wtedy, gdy woda butelkowana jest kupowana głównie do picia w domu.

Jeśli chcesz ograniczyć noszenie zgrzewek, przechowywanie pustych butelek i zależność od punktów zwrotu, filtr podzlewowy może być prostszym rozwiązaniem na co dzień.

Źródła

Ministerstwo Klimatu i Środowiska - System kaucyjny

Ministerstwo Klimatu i Środowiska - System kaucyjny - to prostsze niż myślisz

Ministerstwo Klimatu i Środowiska - System kaucyjny: małe sklepy